Τα κουλίκια είναι ένα από τα χαρακτηριστικά παραδοσιακά ψωμιά της Νέας Αρτάκης στην Εύβοια. Πρόκειται για ένα αρωματικό λαδόψωμο που συνδέεται ιδιαίτερα με γιορτινές ημέρες και οικογενειακά τραπέζια.
Παραδοσιακά, οι νοικοκυρές τα ετοίμαζαν αντί για το συνηθισμένο ψωμί, δίνοντάς τους διάφορα σχήματα και στολίζοντάς τα με σουσάμι, κανέλα και γαρύφαλλο.
Συχνά εμφανίζονταν στο τραπέζι τις λεγόμενες «καλομέρες», αλλά και στο πασχαλινό αναστάσιμο γεύμα.
Υλικά
Για τη ζύμη:
- 2 κιλά σταρένιο αλεύρι
- 4 φακελάκια μαγιά
- λίγο αλάτι
- περίπου 1 ποτήρι του κρασιού ελαιόλαδο
- χλιαρό νερό, όσο χρειαστεί
Για το στόλισμα:
- σουσάμι
- αυγό
- κανέλα σε σκόνη
- γαρύφαλλο σε σκόνη
Προετοιμασία της ζύμης
Σε μια μεγάλη λεκάνη βάζουμε το αλεύρι, τη μαγιά και λίγο αλάτι.
Ανοίγουμε μια λακκούβα στο κέντρο και αρχίζουμε να προσθέτουμε σταδιακά χλιαρό νερό.
Ζυμώνουμε μέχρι να δημιουργηθεί μια σχετικά μαλακή ζύμη, η οποία να μην κολλάει έντονα ούτε στα χέρια ούτε στα τοιχώματα της λεκάνης.
Σκεπάζουμε τη λεκάνη καλά και την αφήνουμε σε ζεστό σημείο για περίπου μία ώρα, μέχρι η ζύμη να φουσκώσει και να διπλασιάσει περίπου τον όγκο της.
Το δεύτερο ζύμωμα
Όταν η ζύμη έχει φουσκώσει, την ξαναζυμώνουμε προσθέτοντας σταδιακά το ελαιόλαδο.
Συνεχίζουμε μέχρι να αποκτήσει λεία και ελαστική υφή.
Σε ορισμένες παραδοσιακές εκδοχές προστίθεται μικρή ποσότητα κανέλας και γαρύφαλλου ακόμη και μέσα στη ζύμη, ώστε το άρωμα να γίνει πιο έντονο.
Πώς πλάθονται τα κουλίκια
Χωρίζουμε τη ζύμη σε μικρότερα κομμάτια και δημιουργούμε τα σχήματα που θέλουμε.
Τα κουλίκια μπορούν να γίνουν:
- κοτσίδες,
- κουλούρια,
- μικρά τριαντάφυλλα,
- ή διαφορετικά διακοσμητικά σχέδια.
Τα τοποθετούμε σε καλά λαδωμένο ταψί, αφήνοντας αρκετή απόσταση μεταξύ τους, καθώς θα φουσκώσουν κατά το ψήσιμο.
Το παραδοσιακό στόλισμα
Χτυπάμε το αυγό και αλείφουμε την επιφάνεια κάθε κουλικιού.
Στη συνέχεια πασπαλίζουμε με σουσάμι και λίγη κανέλα.
Για το γαρύφαλλο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τον παραδοσιακό τρόπο: βουτάμε ελαφρά το δάχτυλο στη σκόνη και αφήνουμε μικρά σημάδια πάνω στη ζύμη.
Έτσι δημιουργείται ένα χαρακτηριστικό άρωμα αλλά και μια ιδιαίτερη εμφάνιση.
Ψήσιμο
Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180°C για περίπου 45 λεπτά έως μία ώρα.
Ο χρόνος μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το μέγεθος των κουλικιών.
Είναι έτοιμα όταν έχουν φουσκώσει καλά και αποκτήσει βαθύ χρυσαφένιο χρώμα.
Πώς σερβίρονται
Τα κουλίκια είναι υπέροχα όσο είναι ακόμη ζεστά.
Ένας παραδοσιακός και ιδιαίτερα νόστιμος τρόπος σερβιρίσματος είναι να τα ανοίξετε στη μέση και να προσθέσετε ένα κομμάτι κεφαλοτύρι.
Ταιριάζουν επίσης με φέτα, ελιές ή άλλα προϊόντα της ευβοϊκής κουζίνας.
Μια γεύση από την παράδοση της Εύβοιας
Τα ευβοιώτικα κουλίκια δεν είναι απλώς μια συνταγή ψωμιού. Αποτελούν μέρος της τοπικής γαστρονομικής παράδοσης και της οικογενειακής ζωής στη Νέα Αρτάκη.
Οι παλιότερες γενιές συχνά τα παρασκεύαζαν χωρίς ακριβείς μετρήσεις, βασιζόμενες στην εμπειρία και στο «μάτι».
Η διατήρηση τέτοιων συνταγών βοηθά να παραμένουν ζωντανές οι γεύσεις, οι τεχνικές και οι συνήθειες που συνδέουν τη σύγχρονη Εύβοια με το παρελθόν της.
